Instappen, overstappen, uitstappen

Bijgewerkt op 23.10.2020AlexanderAlexander

De vakantie begint bij de heenreis. Een verhaal over smalle spoorwegen met veel impact, vaste tarieven voor vervoer en een metro op 1.400 meter hoogte en van de uitdagingen op de weg naar slimme verkeersoplossingen.

“We moeten leren om mobiliteit als hulpmiddel gaan zien”, vertelt Ekkehard Allinger-Csollich. Vanuit zijn kantoor in het centrum van Innsbruck kijkt de hoogste verkeersexpert in Tirol uit op het fietspad langs de Inn. Direct ernaast ligt de B171, een van de belangrijkste verkeeraders van Innsbruck, die in totaal 160 kilometer beslaat van Kufstein naar de Arlberg. Nog geen kilometer verderop ligt het centraal station van Innsbruck. Allinger-Csollich wordt omringd door vele vervoerswegen. Hij zegt: “Mobilteit is niet oneindig en kent beperkingen. We moeten er bedachtzaam mee omgaan en slimme beslissingen maken.”

Tirol is een toeristentrekpleister, een doorreisregio en voor velen een thuis. Op het gebied van mobiliteit is de vakantieregio een echte pionier. Ekkehard Allinger-Csollich is begin vijftig en een optimist. Hij weet dat kleine veranderingen grote impact kunnen hebben. Hij haalt het voorbeeld aan van de jaren ’80 toen de gastenkaart zijn intrede deed. Tot op de dag van vandaag omvat de kaart het gebruik van het openbaar vervoer, in de winter skibussen, in de zomer kabelbanen en zelfs toegang tot diverse musea en zwembaden. “Dit heeft geleid tot drastisch minder autoverkeer in de Tiroler dorpen en hierdoor is een betere kwaliteit van leven en vakantie gecreëerd”, zegt Allinger-Csollich. Het is een klein voorbeeld, maar geeft hoop voor de toekomst. Desondanks zijn nog genoeg uitdagingen te overwinnen.

Slechts 4% van de CO2-footprint van een wintersporter is toe te schrijven aan het gebruik van de bergbanen. Meer dan de helft aan de accommodatie en gastronomie en 39% komt van de uitstoot op de heen- en terugreis. De CO2-uitstoot is hoger bij vliegreizen dan bij reizen over de weg. Wie de CO2-footprint wil verkleinen, begint bij de heen- en terugreis. Voor de verkeersplanners in Tirol betekent dit: het creëren van aantrekkelijke aanbod naast individueel verkeer.

Tirol heeft een groot openbaar infrastructuurnetwerk dat zich uitstrekt tot de verste hoeken en dalen van de regio. Het spoor- en busnetwerk beslaat ongeveer 8.800 kilometer. Jaarlijks wordt er meer dan 40 miljoen kilometer afgelegd per bus en trein. Het feit dat het openbaar vervoer de auto op veel routes overbodig maakt, is niet slechts een visie, maar wordt door cijfers onderbouwd. Vooral in de afgelopen tien jaar heeft er een verschuiving plaatsgevonden.

Zowel in de winter als de zomer worden de Tiroler dalen bereikt via het VVT-routenetwerk.

Het vaste tarief – een succesverhaal

Het aantal trein- en trampassagiers stijgt elk jaar. “Vier jaar geleden introduceerden wij een vast tarief voor het openbaar vervoer. Dat was het begin van een uiterst succesvol project”, zegt de verkeersplanner. Een ticket kost € 509,- en is een jaar geldig in alle bussen, treinen en andere openbaar vervoersmiddelen van Tirol. Sinds 2008 is het aantal jaarabonnementen verdrievoudigd: van 50.000 naar 125.000. En niet alleen forensen maken hier gebruik van. “Vooral in het weekend zien we een enorme toename van het vrijetijdsverkeer”, vertelt de verkeersplanner. Het succes krijgt nu een vervolg met de campagne “Tirol auf Schiene’/’Tirol op het juiste spoor” dat zich richt op bezoekers. Het aandeel van de bezoekers dat met de trein naar Tirol komt, moet worden verdubbeld. In 2013 nam slechts 5% de trein, in 2020 dient dit 10% te zijn. Tirol moet de nummer 1 treinbestemming in Oostenrijk worden.

Oostenrijk ontwikkelt momenteel het ‘1-2-3-ticket’. Ook een vast tarief in het openbaar vervoer, maar dan landelijk. Voor €1,- per dag (€ 365,- per jaar) koop je een jaarabonnement voor een hele provincie. Voor het dubbele bedrag (€ 730,-) koop je een jaarkaart voor twee provincies. Een abonnement voor heel Oostenrijk kost € 3,- euro per dag of € 1095,- per jaar. De tramlijnen 2 en 5 in Innsbruck vallen hier ook onder. Deze lijnen zijn vanuit transportplanning oogpunt erg bijzonder. Waar vandaag de dag een tram rijdt, was voorheen lijn 0 – de meest gebruikte busroute van Oostenrijk. De aanpassing van bus- naar spoorverbinding heeft geleid tot een stijging van 75% van het aantal vervoerde personen. De maatregel was onderdeel van het ‘Regionalbahnkonzepts’ van Innsbruck, een investering van 300 miljoen euro tot aan 2028.

Een alledaags beeld van het huidige centraal station in Innsbruck: reizigers drinken in alle rust hun koffie, bestuderen de volgende verbinding op hun telefoon of haasten zich met hun wandelrugzak over de Südtiroler Platz naar de volgende trein. Met zo’n 37.000 bezoekers per dag is het station van Innsbruck een van de drukste in Oostenrijk. Ook hier is de trend duidelijk te zien: in de afgelopen vijf jaar is het aantal reizigers met een derde toegenomen.

De Stubaitalbahn verbindt Innsbruck met het Stubaital. Foto: Innsbruck Tourismus / Christof Lacker

Lokale treinen rijden op waterstof in het Zillertal

Het Zillertal is een mooi voorbeeld waaruit blijkt dat de nieuwe denkwijze ook zijn weg vindt in de dalen. Het Zillertaler Verkeersbedrijf laat al vele jaren zien hoe comfortabel je kunt reizen zonder auto. Timing en aanbieding gaan hierbij hand in hand. De Zillertaler smalspoortrein rijdt elk half uur door het dal en vervoerde 2,9 miljoen passagiers in 2018 – een stijging van 16% vergeleken met het voorgaande jaar. Ter vergelijking: in 2002 waren er nog 1,7 miljoen passagiers, in 1952 gebruikten slechts 600.000 mensen de Zillertalbahn. Momenteel wordt er hard gewerkt om de trein op waterstof te laten rijden. In 2023 dienen de treinen, vier specifiek voor smalspoornetwerk die dateren uit de tijd van de Habsburgse monarchie, 450 passagiers te vervoeren, aanzienlijk meer dan voorheen. De waterstof wordt opgewekt met groene stroom van de regionale waterkrachtcentrale. Vervolgens worden de treinen hiermee gevuld bij een tankstation, op een vergelijkbare manier als voorheen met de dieselbrandstof, en komt in de brandstofcel. Daar komt waterstof samen met zuurstof uit de lucht waardoor energie wordt gegenereerd door middel van een elektrochemische reactie. Dat drijft de trein. De nieuwe technologie bespaart elk jaar ongeveer 800.000 liter diesel en meer dan 2.100 ton CO2. De nieuwe treinen brengen meer veranderingen met zich mee: de reistijden worden korter, evenals de stops en het gebruik van de Zillertalbahn wordt ook gratis voor gasten en bezoekers van het dal. Trefwoord: de gastenkaart.

Dit is hoe de nieuwe waterstof aangedreven Zillertalbahn eruit gaat zien. Foto: Zillertaler Verkehrsbetriebe AG

Metro op 1.400 meter hoogte

Succesvolle concepten nog aantrekkelijker maken: dat is het uitgangspunt in Tirol, ook in Serfaus. Daar werd al 40 jaar geleden het autoverkeer uit het dorp verbannen. De dorpsstraat ging ondergronds, er werd een metro gebouwd of om precies te zijn: een luchtkussenmetro. Onlangs is deze volledig gerenoveerd, vanwege het intensieve gebruik. In het dorp met 1100 inwoners kun je wandelen, fietsen of de metro nemen. Sinds de renovatie worden er elk uur 3.000 passagiers vervoerd: dat is twee keer zoveel als voorheen. Het een kleine, maar zeer effectieve maatregel in het grote geheel van de Tiroler mobiliteitsprojecten.

De hoogstgelegen luchtkussenmetro ter wereld. Foto: Adreas Kirschner.

Een van de vier metrostations. Foto: Adreas Kirschner

Ook het stimuleren van fietsen behoort tot een van de doelstellingen. Naast de fietspaden in dorpen en steden is er in Tirol een 9.000 kilometer tellend fietspadnetwerk te vinden. In 2016 is er in het Tiroler fietsverkeersproject besloten om jaarlijks vier miljoen euro beschikbaar te stellen voor infrastructuur van gemeenten en regio’s. “Het is ongelofelijk, hoe succesvol het project is. De Innradweg of Zillertalradweg zijn klassieke routes die zeer goed zijn onderhouden. De routes worden niet alleen gebruikt door bezoekers, maar ook door lokale forensen”, zegt Ekkehard Allinger-Csollich. De 83 kilometer lange Kaiserradrunde, die van Söll via Kufstein naar Walchsee en terug via Ellmau voert, is een ander fietsproject dat van de verkregen fondsen heeft geprofiteerd. Ook hier geldt: een grote impact op zowel kleine als grote schaal.

De Innradweg is een 230 kilometer lange route die voert door Tirol.

De Innradweg is zowel voor bezoekers als lokale forensen een populaire route.

Wie zijn ecologische footprint wil verkleinen, kan zijn volgende trip naar Tirol plannen met behulp van treinen en openbaar vervoer. Fietsliefhebbers, zowel e-biker, moutainbiker of wielrenners, laten de fiets thuis. Er zijn vele verhuurbedrijven te vinden, zowel in de zomer als in de winter.

Alexander

Alexander Zimmermann is zo vaak als hij kan in de bergen, meestal op wandel- of klimschoenen. Ook in de winter komt hij graag, dan op ski- of langlaufschoenen. Als journalist en strateeg pendelt hij tussen München, Tirol, Hamburg en Heidelberg.

Over de auteur »

Geen reacties

Omhoog
omlaag